Dolsk jest jednym z najmniejszych miast w Polsce leżącym na pojezierzu leszczyńskim, między jeziorem Dolskim Wielkim i Dolskim Małym.

     Pierwsze wzmianki zachowały się z roku 1136. Była to wtedy wieś, własność arcybiskupów gnieźnieńskich. Od połowy wieku XIII do 1798 stanowi własność biskupów poznańskich i ośrodek klucza majątkowego. Prawa miejskie Dolsk otrzymał w 1359 r. przywilejem Kazimierza Wielkiego, wydanym dla biskupa poznańskiego Jana Doliwy. W 1403 r. Władysław Jagiełło nadał miastu obszerne prawa i swobody jakie wtedy miały wówczas Poznań i Kalisz. Przyznano nawet prawo miecza. Przywileje nadane miastu wskazują na jego rangę w ówczesnych czasach. W 1585 roku Stefan Batory nadał miastu przywilej na pobieranie myta przewozowego co znacznie zasiliło finanse miasta, a Jan III Sobieski powiększył z 2 do 3 liczbę jarmarków w ciągu roku. Miasto położone na trakcie handlowym Poznań Wrocław, przez Śrem i Gostyń. W XVI wieku było tu 13 kramów i 48 warsztatów rzemieślniczych. W tym że czasie powstały cechy: szewców, krawców, wspólny dla bednarzy, stolarzy, kowali i ślusarzy. W połowie owego wieku mieszczanie otrzymali przywilej na uprawę rzechty. W XVII wieku miasto posiadało drukarnię.     W roku 1770 w Dolsku odbywała się narada przywódców Konfederacji Barskiej na terenie Wielkopolski celem zlikwidowania wewnętrznych zatargów. W połowie XIX wieku wystąpiła niekorzystna sytuacja ekonomiczna. Brak było oświaty, ulepszonych narzędzi i kredytu. Więksi właściciele ziemscy mogli zaopatrywać się w kredyt w Ziemstwie Kredytowym istniejącym już od 1821 r. Podobna sytuacja występowała wśród zawodów pozarolniczych. Rzemieślnikom i kupcom brakowało wówczas dwóch rzeczy: kapitału i wiedzy zawodowej. Dlatego też rzemieślnicy tamtych lat to przede wszystkim szewcy, kowale i murarze. Dolsk znany jest jako siedziba pierwszego Kółka Rolniczego, założonego pod zaborem pruskim przez Polaków. Powstało ono 22 kwietnia 1866 roku.

Duże znaczenie odegrali mieszkańcy Dolska w Powstaniu Wielkopolskim. W Tajnym Komitecie Obywatelskim Powiatu śremskiego był między innymi Stefan Chostowski ziemianin z Ostrowieczka odpowiadający za komunikację, oraz dr A. Wierusz z Dolska Odpowiadający za zdrowie i higienę publiczną. W ponurych latach hitlerowskiej okupacji mieszkańcy gminy Dolsk działali w organizacjach ruchu oporu. Wielu zginęło w egzekucjach już w pierwszych miesiącach okupacji. W dniu 13 grudnia 1939 r. w ramach radykalnej germanizacji Wielkopolski wysiedlono z Dolska 83 osoby. Wywozy ludności polskiej z Kraju Warty połączone były z grabieżą całego dobytku. W wykazach przeznaczonych do wysiedlania mieszkańców byli przede wszystkim członkowie różnych organizacji patriotycznych, politycznych i społeczno kulturalnych. Przez cały okres wojny mieszkańców spotykały aresztowania, zsyłki do obozów  pracy, oraz wywożenie na roboty do Rzeszy, wysiedlenia, tropienie ukrywających się przed represjami najaktywniejszych działaczy politycznych i społecznych. Wielka fala aresztowań przeszła przez okolice Dolska w maju 1940 roku, w końcu lat 1941, 1942 i1943. Nie zapomnieli również hitlerowcy o zabytkach sztuki kościelnej. Zabytkowy kościół zamieniony został na składnicę starych akt. Miasto Dolsk posiada wiele ciekawych zabytków z których najciekawszy to kocioł parafialny pod wezwaniem św.. Michała Archanioła. Najstarsza wzmianka o nim pochodzi z 1363 roku. Obecny wzniesiony został około 1460 roku z Fundacji Andrzeja z Bnina Biskupa Poznańskiego. Dzwonnica położona na południowy wschód od kościoła zbudowana została w czwartym ćwierćwieczu wieku XVIII na rzucie kwadratu. Plebanię wzniesiono staraniem proboszcza Marcina Ollrycha w latach 1758-70. Kocioł pod wezwaniem św. Ducha wzniesiony został w 1618 roku. Jednym z najstarszych zabytków miasta jest kocioł p.w. św. Wawrzyńca, który do roku 1363 był parafialnym dla wsi Banie. Wieś stała się potem przedmieściem Dolska i nosi nazwę Podrzekta.

  Charakterystyczna dla miasta jest oficyna dawnego dworu biskupiego położone na terenie folwarku Jaskółki, nad pn. brzegiem jeziora Wielkiego Dolskiego . Miasto posiada czworoboczny rynek na którym do XIX wieku stał na środku ratusz. W latach 1979-81 powstał nowy ratusz z wieżą usytuowany w zachodniej części placu. Ponadto w rynku i na przyległych ulicach istnieje szereg domów z pierwszej połowy XIX wieku , murowanych lub konstrukcji szkieletowej, parterowych, nakrytych dachami dwuspadowymi, usytuowanych przeważnie szczytem do ulicy. Pierwsze dane o ilości mieszkańców pochodzące z końce XVIII wieku podają informację, że miasto miało 754 mieszkańców w tym najliczniejszą grupę zawodową stanowili szewcy – 18, płóciennicy – 15, bednarze – 14. Na przełomie XIX i XX wieku miasto liczyło 1626 mieszkańców w tym 1509 Polaków. Mieszkańców Dolska i okolicznych wsi obsługiwało kilkudziesięciu rzemieślników, między innymi 24 szewców, 6 piekarzy, 7 młynarzy, 5 kowali, 5 krawców, 6 stolarzy, kupców 13 a szynkarzy i oberżystów 15.

     Do wybuchu I Wojny Światowej okolica Dolska zachowała olbrzymią przewagę ludności polskiej. W 1881 roku na wsi w granicach dzisiejszej gminy mieszkało 4231 osób, w tym 3912 Polaków ( 319 Niemców – ok. 8% ). Na 19 majątków ziemskich 4 znajdowały się w rękach niemieckich, 15 w rękach polskich. Mimo szerokiej akcji germanizacyjnej mieszkańcy Dolska i okolic zachowali Polskość między innymi dzięki działalności chóru “Lutnia” oraz innych organizacji społecznych. Ludność miasta i okolicy brała również aktywny udział w Powstaniu Wielkopolskim. W czasie II Wojny Światowej mieszkańców miasta dziesiątkowały aresztowania i zsyłki do obozów oraz wywożenie na roboty do Rzeszy. Natomiast już od października 1939 roku zaczęli do Dolska napływać osadnicy niemieccy. W końcu 1944 roku liczba Niemców stanowiła zaledwie 20% ogółu ludności dawnego powiatu śremskiego do którego należał Dolsk. Nie udało się więc hitlerowcom zniszczyć polskości w Kraju Warty. Po Drugiej Wojnie Światowej liczba mieszkańców Dolska stopniowo malała. W mieście brak przemysłu, w którym mogłaby znaleźć pracę większa liczba mieszkańców. Miasto i gmina są typowo rolnicze. Na środowisko oprócz rolników składają się robotnicy dojeżdżający do okolicznych zakładów, młodzież dojeżdżająca do szkół średnich, dzieci ze szkoły podstawowej i pracownicy umysłowi dojeżdżający, a także zatrudnieni w nielicznych zakładach miasta.

      Miasto i gmina Dolsk posiada szczególne walory turystyczne i wypoczynkowe. Położenie wśród jezior i lasów, czyste powietrze i cisza zachęca do wypoczynku.